Geçici ve kalıcı köy altı yerleşme nedir?

Geçici ve kalıcı köy altı yerleşmeler, kırsal yaşamın dinamiklerini yansıtan, farklı ihtiyaç ve koşullara göre şekillenen yerleşim biçimleridir. Geçici yerleşmeler genellikle mevsimsel faaliyetler doğrultusunda, tarım ve hayvancılık gibi ekonomik aktiviteler için kullanılırken; kalıcı yerleşmeler, daha uzun süreli yaşam alanları sunarak, sosyal ve ekonomik bağların güçlenmesine katkıda bulunur. Bu iki yerleşim türü, köylerin çevresinde yer alarak, yerel kültür ve yaşam tarzını zenginleştirir.

Geçici köy altı yerleşmeler, yılın bir döneminde, çoğunlukla yazın kullanılan yerleşmelerdir.

• Yayla. Yazın, hayvanların otlatmak ve tarım yapmak amacıyla çıkılan, yüksek platolardaki yerleşmelerdir.
• Ağıl. Köyün dışında, özellikle küçükbaş hayvan sürülerinin barınması için hayvan sahipleri tarafından kurulan yerleşmelerdir.
• Kom. Çoğunlukla Doğu Anadolu'da, hayvancılığa bağlı olarak oluşan yerleşmelerdir.
• Oba. Göçebe hayvancılığa bağlı, çadırlardan oluşan yerleşmedir.
• Dam. Küçük çaplı bağcılık faaliyetleri ile hayvancılık faaliyetlerinin yapıldığı geçici yerleşmelerdir.

Kalıcı köy altı yerleşmeler ise idari açıdan köye bağlı, bir veya birkaç evden oluşan, bir köyü oluşturamayacak kadar küçük olan toplu veya dağınık yerleşmelerdir.

• Mahalle. Bir köyden ayrılmış, fakat idari fonksiyonu olmadığı için ayrı bir köy sayılamayan yerleşme üniteleridir.
• Mezra. Yüksek ve engebeli alanlarda, tarım alanlarının yetersizliği ve sosyal nedenlerle köylerden bağımsız, genellikle hayvancılık faaliyetlerinin yapıldığı yerleşmelerdir.
• Divan. Akrabalık bağının hâkim olduğu, tahıl tarımının yaygın olarak yapıldığı mahalle tipindeki yerleşmelerdir.
• Çiftlik. Bir veya birkaç ev, ambar, ahırlar ve tarım arazisinden oluşan yerleşmelerdir.